Ο ΦΟΒΟΣ ΤΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Παρά το γεγονός ότι οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν στις μέρες μας συναισθηματικές δυσκολίες περισσότερο ίσως από κάθε άλλη εποχή, εξακολουθούν οι περισσότεροι να αποφεύγουν το γραφείο του ψυχολόγου ή ψυχοθεραπευτή. Συνήθως για τις συναισθηματικές τους δυσκολίες οι άνθρωποι προτιμούν να επισκεφτούν το ιατρείο ενός παθολόγου ή  έστω ενός ψυχιάτρου προκειμένου να τους δώσει το «μαγικό» χάπι  που θα  δώσει γρήγορη και εύκολη λύση στο πρόβλημά τους  που θεωρούν ότι οφείλεται σε ανισορροπία χημικών ουσιών στον οργανισμό.  Γι΄ αυτό υπάρχει και μια τραγική αύξηση στην κατανάλωση ψυχοφαρμάκων (κυρίως αντικαταθλιπτικών και ηρεμιστικών). Βέβαια σε αρκετές περιπτώσεις η λήψη κάποιου φαρμάκου είναι απαραίτητη όταν η κατάσταση έχει γίνει ιδιαίτερα επώδυνη για το ασθενή (πχ σε περιπτώσεις που υποφέρει από έντονες κρίσεις πανικού, αϋπνίες, κατάθλιψη). Όμως ακόμα και σε αυτές τις περιπτώσεις  το ιδανικό είναι η φαρμακοθεραπεία να συνδυαστεί με ψυχοθεραπεία προκειμένου να αντιμετωπιστεί όχι μόνο το σύμπτωμα αλλά και η αιτία της δυσκολίας.

Ας δούμε όμως τους λόγους που συνήθως κρατάνε τους ανθρώπους μακριά από την ψυχοθεραπευτική διαδικασία.

Ένας βασικός λόγος είναι η αγωνία να μη χαρακτηριστούν «τρελοί» ή «προβληματικοί». Παρ’ όλο που τα τελευταία χρόνια η ψυχοθεραπεία έχει αποδείξει την αποτελεσματικότητά της και έχει γίνει αποδεκτή από τους περισσότερους, υπάρχουν ακόμα αρκετοί για τους οποίους συνεχίζει να αποτελεί ταμπού και αισθάνονται ντροπή να τους δει κάποιος να επισκέπτονται έναν ψυχολόγο. Αν μάλιστα θέλαμε να κάνουμε μία διάκριση με βάση το φύλο θα λέγαμε ότι οι άνδρες είναι πολύ περισσότερο επιφυλακτικοί από ό,τι οι γυναίκες και αρνούνται να επισκεφτούν ψυχολόγο ακόμα και σε σοβαρές συναισθηματικές δυσκολίες.

Ο ουσιαστικός όμως λόγος που αποφεύγει κάποιος το γραφείο του ψυχοθεραπευτή είναι ο φόβος της ανακάλυψης δυσάρεστων πτυχών του εαυτού και της ζωής του που μπορεί να φοβάται ότι θα ανατρέψουν ολόκληρη τη ζωή του. Ορισμένοι φοβούνται μήπως βγουν στην επιφάνεια οι λάθος επιλογές που έχουν κάνει στη ζωή τους  και μετά δεν θα ξέρουν πώς να το αντιμετωπίσουν αυτό. Επίσης κάποιοι φοβούνται να αποκαλύψουν σε κάποιον τρίτο έστω και ειδικό «κρυμμένα μυστικά» της ζωή τους για τα οποία οι ίδιοι αισθάνονται μεγάλες ενοχές και θεωρούν ότι θα δεχθούν κριτική από τον θεραπευτή.

Οι άνθρωποι μπορεί να επικαλεστούν και άλλους λόγους για τους οποίους δεν ζητάνε βοήθεια από ψυχολόγο όπως οικονομικούς ή απαξίωση των υπηρεσιών ενός ψυχολόγου που εκφράζεται με χαρακτηρισμούς όπως ‘τι να μας πει και αυτός τώρα’, ‘με τα λόγια τι μπορεί να κάνει ο ψυχολόγος’, ‘μπορώ και μόνος μου να λύσω τα προβλήματά μου’ και έτσι προτιμούν να μένουν εγκλωβισμένοι στη δυσκολία τους.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι διαφορετική και υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους κάποιος θα μπορούσε να αναζητήσει τη βοήθεια ενός ψυχολόγου ή ψυχοθεραπευτή.

Καταρχήν να διευκρινίσουμε ότι η  ψυχοθεραπεία δεν απευθύνεται μόνο σε ανθρώπους με σοβαρές ψυχικές διαταραχές αλλά και σε όσους αντιμετωπίζουν μικρότερες δυσκολίες ή προβληματισμούς και αναζητήσεις και θέλουν να βελτιώσουν τον εαυτό τους και τις σχέσεις τους με τους άλλους.

 Ακόμη κι αν η ψυχοθεραπεία αποκαλύψει άγνωστα κομμάτια του εαυτού μας που προτιμούμε να παραμένουν στο σκοτάδι γιατί δεν τα αντέχουμε ή δεν τα παραδεχόμαστε  δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτά σε κάθε περίπτωση  είναι ΔΙΚΑ ΜΑΣ, είναι ο ΕΑΥΤΟΣ μας και συχνά σχετίζονται άμεσα με πολλά από τα προβλήματά μας τα οποία είναι πολύ πιθανό να επιλυθούν όταν πετύχουμε τη «συμφιλίωση» μας με τον «παραμελημένο» ή «κρυμμένο» εαυτό μας.

Εξάλλου η  ψυχοθεραπεία οδηγεί σε εξαιρετικά αργές αλλαγές, με αποτέλεσμα ακόμα και ένα γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει την ψυχική ισορροπία του θεραπευομένου να έρχεται στη ζωή του σαν φυσικό επακόλουθο και επομένως να μην του προκαλεί μεγάλη αναστάτωση ή ανατροπές στη ζωή του.

Σημαντικό είναι επίσης να γνωρίζουμε ότι ο ρόλος του ψυχολόγου- ψυχοθεραπευτή δεν είναι να κριτικάρει ανθρώπους και συμπεριφορές, υποδεικνύοντας τις «ιδανικές λύσεις» και τους «σωστούς τρόπους». Αντίθετα εκείνο που προσπαθεί είναι να βοηθήσει τους ανθρώπους να αναδείξουν και να στηριχτούν στην προσωπικότητα τους. Αυτό περιλαμβάνει να ανακαλύψουν τις προσωπικές οδούς επίλυσης και διαχείρισης των θεμάτων που τους απασχολούν, να δοκιμάσουν τους δικούς τους τρόπους συμπεριφοράς αντέχοντας την ευθύνη των πράξεων τους αλλά και την πιθανή αποτυχία των προσπαθειών τους (αυτό σημαίνει την ενδυνάμωση του εαυτού τους). Η διαδικασία της ψυχοθεραπείας που βασίζεται στην ανάπτυξη μιας «θεραπευτικής σχέσης» βοηθάει να αναγνωρίσει κανείς, αλλά και να ιεραρχήσει, τους στόχους, τις αξίες και τα όνειρά του, αναζητώντας παράλληλα τρόπους να τα διεκδικήσει. Τα πράγματα στο μυαλό του γίνονται πιο ξεκάθαρα σε σχέση με το ποιος είναι, τι θέλει και πώς θα το κατακτήσει. Έτσι, ξεκινάει με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και δύναμη να πάρει από τη ζωή αυτό που του αξίζει

Μέσω της ψυχοθεραπείας βελτιώνονται οι σχέσεις και με τους γύρω μας. Καθώς ο θεραπευόμενος μαθαίνει να εκφράζει τα συναισθήματα και τις ανάγκες του αλλά και να διεκδικεί, πλησιάζει τους άλλους με μεγαλύτερη άνεση και λιγότερη καχυποψία, είναι πιο έτοιμος να μοιραστεί και να δοθεί συναισθηματικά. Μπορεί να ακούσει τους άλλους και να τους καταλάβει καλύτερα. Μαθαίνει να λέει όχι και να βάζει όρια στους άλλους χωρίς να γίνεται δύσκαμπτος. Οι σχέσεις του γίνονται τελικά πιο ουσιαστικές, περισσότερο ικανοποιητικές και βαθιές.

Tainan Ευρυδίκη Μπουρνούδη

obscurely Ψυχολόγος http://tea3.es/?kastrat=imagenes-de-mujer-libre-y-soltera&241=90 ( sexo con adultas MSc Συμβουλευτική Ψυχολογία)

Γενικό Νοσοκομείο Καρδίτσας

(δημοσίευση 03-09-2015)